چهار رکن باغ ایرانی
آب: ستون اصلی. چهار جوی متقاطع، حوض مرکزی و آبنمای پلکانی.
سایه: درختان بلند چنار و سرو، که گرما را میشکنند.
هندسه: تقسیم به چهار قسمت مساوی؛ نماد چهار رود بهشت و چهار جهت.
گیاه: گل سرخ، یاسمن، نرگس و درختان میوه؛ تجربهٔ همزمانِ چشم، بینی و دهان.
میراث جهانی یونسکو (۲۰۱۱)
- پاسارگاد — فارس — کهنترین چهارباغ شناختهشدهٔ جهان، سدهٔ ششم پیش از میلاد
- باغ ارم — شیراز — نمونهٔ باغ زندی-قاجاری با کاخ سهطبقه
- باغ چهلستون — اصفهان — کاخ آینهای صفوی با حوض بازتاب
- باغ فین — کاشان — چشمهٔ سلیمانیه و کاشیهای فیروزهای
- باغ شاهزاده — ماهان کرمان — باغ پلکانی در دل کویر
- باغ دولتآباد — یزد — بادگیر ۳۳ متری، بلندترین بادگیر جهان
- باغ پهلوانپور — مهریز — آب از قنات حسنآباد
- باغ اکبریه — بیرجند — نمونهٔ باغ خراسانی
- باغ عباسآباد — بهشهر — باغ کوهستانی صفوی
تأثیر جهانی
چهارباغ ایرانی الگوی همهٔ باغهای اسلامی شد: تاجمحل در هند، الحمرا در اسپانیا، باغهای امویان در دمشق، باغ بابر در کابل — همه از این الگو پیروی میکنند.
