پایگاه آموزشی

میراث پارسی

از کوروش بزرگ و شاهنشاهی هخامنشی تا ایران امروز؛ روایت پنج هزار سال تمدنی پیوسته در ساحت تاریخ، دانش، هنر و زبان.

تصویر: پلکان آپادانا، تخت‌جمشید — ویکی‌مدیا
دروازهٔ تمدن ایرانی

سرزمینی به وسعت پنج هزار سال

ایران یکی از کهن‌ترین تمدن‌های پیوستهٔ جهان است؛ سرزمینی که نخستین شاهنشاهی جهانی را پدید آورد، نخستین منشور حقوق بشر را به جهان عرضه کرد و دانش، شعر و معماری‌اش قرن‌ها الگوی شرق و غرب بود. این پایگاه، روایتی منسجم و علمی از این تمدن را در یک‌جا گرد آورده است.

گاه‌شمار کوتاه

شش دوران بزرگ تاریخ ایران

  1. هخامنشی

    ۵۵۰ تا ۳۳۰ پیش از میلاد

    نخستین شاهنشاهی جهانی؛ کوروش، داریوش، تخت‌جمشید.

  2. اشکانی

    ۲۴۷ پ.م تا ۲۲۴ م

    ایستادگی پنج‌قرنه در برابر روم؛ شکوفایی جادهٔ ابریشم.

  3. ساسانی

    ۲۲۴ تا ۶۵۱ م

    احیای اندیشهٔ ایرانشهری؛ بنیان‌گذاری جندی‌شاپور.

  4. عصر زرین اسلامی

    ۶۵۱ تا ۱۲۱۹ م

    خوارزمی، ابن‌سینا، فردوسی، خیام؛ شکوفایی دانش و ادب.

  5. صفوی و پس از آن

    ۱۵۰۱ تا ۱۹۲۵ م

    اصفهان «نصف جهان»؛ شکل‌گیری مرزهای ایران امروز.

  6. معاصر

    ۱۹۲۵ تا امروز

    از انقلاب مشروطه تا ایرانِ پس از انقلاب اسلامی.

پرسش‌های پرتکرار

آنچه دربارهٔ ایران باید دانست

آیا «پارس» همان «ایران» است؟

بله. «پارس» نام تاریخی کشور در زبان‌های اروپایی است؛ ایرانیان خود از دیرباز سرزمین‌شان را «ایران» نامیده‌اند. در ۱۳۱۴ خورشیدی، رضاشاه از دولت‌های جهان خواست در مکاتبات رسمی نام «ایران» را به کار برند.

کهن‌ترین خط ایران چیست؟

خط پروتو-ایلامی شوش (حدود ۳۲۰۰ تا ۲۹۰۰ پیش از میلاد) یکی از کهن‌ترین خط‌های شناخته‌شدهٔ جهان است؛ پس از آن خط میخی پارسی باستان در دورهٔ هخامنشی پدید آمد.

منشور کوروش چیست؟

استوانه‌ای گِلی از سال ۵۳۹ پیش از میلاد که در بابل یافت شد؛ کوروش در آن آزادی دین، بازگشت تبعیدیان و بازسازی پرستشگاه‌ها را اعلام می‌کند. بدلی از آن در سازمان ملل نگهداری می‌شود.

ایران چند اثر یونسکو دارد؟

تا سال ۲۰۲۳، ایران ۲۷ اثر در فهرست میراث جهانی دارد؛ از تخت‌جمشید و پاسارگاد تا بافت تاریخی یزد، باغ‌های ایرانی و قنات‌های ایرانی.

سفری از خانه آغاز می‌شود

از تخت‌جمشید و پاسارگاد در پارس تا میدان نقش جهان اصفهان، از کویر لوت تا جنگل‌های هیرکانی شمال؛ ایران را با راهنمای جامع سفر بهتر بشناسید.