گاهشمار
- ۳۲۰۰ پ.م
تمدن ایلام
آغاز شهرنشینی در شوش و خوزستان؛ پیدایش خط پروتو-ایلامی.
- ۳۲۰۰ پ.م
شهر سوخته
شهری در سیستان که کهنترین تصویر متحرک جهان را به ما داد.
- ۱۲۵۰ پ.م
چغازنبیل
زیگورات بزرگ ایلامی؛ نخستین اثر ثبتشدهٔ ایران در یونسکو.
- ۷۰۸ پ.م
بنیان ماد
دیاکو هگمتانه را پایتخت میکند؛ نخستین دولت ایرانی.
- ۵۵۰ پ.م
کوروش بزرگ
بنیان شاهنشاهی هخامنشی؛ فتح بابل در ۵۳۹ و صدور منشور.
- ۵۲۲ پ.م
داریوش بزرگ
نظام ساتراپی، شاهراه شاهی، چاپار، کتیبهٔ بیستون، آغاز ساخت تختجمشید.
- ۳۳۰ پ.م
حملهٔ اسکندر
آتشسوزی تختجمشید؛ آغاز دورهٔ سلوکی.
- ۲۴۷ پ.م
اشکانیان
ارشک بنیان دودمان پارت را در خراسان میگذارد.
- ۵۳ پ.م
نبرد حران
سپاه پارت سپاه روم را شکست میدهد؛ «تیر پارتی» وارد ادبیات نظامی جهان میشود.
- ۲۲۴ م
بنیان ساسانی
اردشیر بابکان، آخرین پادشاه پارت را شکست میدهد و دولت ساسانی را بنیان مینهاد.
- ۲۷۰ م
جندیشاپور
نخستین بیمارستان آموزشی جهان به دست شاپور یکم بنا میشود.
- ۵۳۱ م
خسرو انوشیروان
اصلاحات بزرگ مالیاتی و قضایی؛ ترجمهٔ متون یونانی و هندی.
- ۶۵۱ م
پایان ساسانیان
یزدگرد سوم در مرو کشته میشود؛ آغاز دوران اسلامی ایران.
- ۸۷۴ م
سامانیان
ظهور نخستین دولت ایرانیِ پس از اسلام در بخارا؛ احیای زبان فارسی.
- ۱۰۱۰ م
شاهنامه
فردوسی پس از سیوسه سال، حماسهٔ ملی ایران را به پایان میرساند.
- ۱۰۳۷ م
وفات ابنسینا
نویسندهٔ «قانون در طب» که شش قرن کتاب درسی اروپا بود.
- ۱۰۹۲ م
تقویم جلالی
خیام و گروهی از ستارهشناسان، دقیقترین تقویم خورشیدی جهان را میسازند.
- ۱۲۲۰ م
حملهٔ مغول
ویرانی نیشابور، هرات و بخارا؛ آغاز یک قرن تاریک.
- ۱۳۷۰ م
تیموریان
تیمور سمرقند را پایتخت میکند؛ هرات به مرکز فرهنگ پارسی بدل میشود.
- ۱۵۰۱ م
بنیان صفوی
شاه اسماعیل، دولت صفوی را بنیان میگذارد و مذهب شیعه را رسمی میکند.
- ۱۵۹۸ م
اصفهان نصف جهان
شاه عباس پایتخت را به اصفهان منتقل میکند و میدان نقش جهان را میسازد.
- ۱۷۳۶ م
نادر شاه افشار
آخرین فاتح بزرگ آسیا؛ فتح دهلی و بازگرداندن تخت طاووس.
- ۱۷۹۶ م
قاجاریه
آقامحمدخان قاجار، تهران را پایتخت ایران میکند.
- ۱۹۰۶ م
انقلاب مشروطه
نخستین قانون اساسی و مجلس خاورمیانه پدید میآید.
- ۱۹۲۵ م
بنیان پهلوی
رضاشاه به سلطنت میرسد؛ آغاز نوسازی صنعتی و آموزشی.
- ۱۹۳۵ م
نام رسمی ایران
ایران بهجای «پرس» در مکاتبات بینالمللی به کار میرود.
- ۱۹۷۹ م
انقلاب اسلامی
بنیان جمهوری اسلامی ایران.
- ۲۰۱۴ م
مدال فیلدز
مریم میرزاخانی نخستین زن جهان است که این مدال را میبرد.