سفرهٔ هفت‌سین

سفرهٔ آیینیِ نوروز با هفت چیز که نامشان با «س» آغاز می‌شود: سبزه، سمنو، سنجد، سیر، سیب، سماق و سرکه؛ هر یک نمادِ فضیلتی مانند رویش، برکت، مهر، تندرستی، زیبایی، پیروزیِ روشنی و صبر.

چند روز پیش از نوروز چیده می‌شود — سبزه را حدودِ دو هفته زودتر می‌کارند — و تا روزِ سیزدهم، سیزده‌به‌در، برجا می‌مانَد. آن روز سبزه به آبِ روان سپرده و سفره برچیده می‌شود.

جوانهٔ گندم را می‌سایند، شیرهٔ آن را می‌گیرند، با آرد می‌آمیزند و هشت تا دوازده ساعت با هم‌زدنِ پیوسته می‌پزند تا بی‌هیچ شکری تیره و براق شود. به رسم، در «سمنوپزان»ِ شبانهٔ زنانه پخته می‌شود.

خانواده‌ها آزادانه جایگزین می‌کنند: سنبل، سکه یا سِپَند به‌جای آنچه در دسترس نیست. آنچه سنّت پاس می‌دارد، ساختارِ هفت‌گانه است نه فهرستِ دقیق.

باور بر این است که سبزه در سیزده روز، بیماری و بدیِ خانه را در خود می‌گیرد؛ سپردنِ آن به آبِ روان، این بار را به طبیعت بازمی‌گرداند — و به همین سبب باید در آبِ جاری رها شود، نه در زباله.