سالِ نوِ ایرانی ۱۴۰۵ در جمعه ۲۰ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۱۶ به وقتِ تهران آغاز میشود. این لحظه، «تحویلِ سال» نام دارد و در سراسرِ جهان در یک آن رخ میدهد؛ تنها ساعتِ محلی است که فرق میکند.
لحظهٔ تحویلِ سال در شهرهای جهان
| شهر | ساعتِ محلی | اختلاف با گرینویچ |
|---|---|---|
| تهران | ۱۸:۱۶ | +۳:۳۰ |
| کابل | ۱۹:۱۶ | +۴:۳۰ |
| دوشنبه | ۱۹:۴۶ | +۵:۰۰ |
| استانبول | ۱۷:۴۶ | +۳:۰۰ |
| لندن | ۱۴:۴۶ | +۰:۰۰ |
| برلین | ۱۵:۴۶ | +۱:۰۰ |
| نیویورک | ۱۰:۴۶ | −۴:۰۰ |
| لسآنجلس | ۰۷:۴۶ | −۷:۰۰ |
| تورنتو | ۱۰:۴۶ | −۴:۰۰ |
| سیدنی | ۰۱:۴۶ (۲۱ مارس) | +۱۱:۰۰ |
سیزده روزِ نوروز، روز به روز
خوراکِ نوروز
| خوراک | زمان | معنا |
|---|---|---|
| سبزیپلو با ماهی | شامِ شبِ سالِ نو | سبزی نشانهٔ رویش، ماهی نشانهٔ زندگی و برکت |
| کوکوسبزی | شبِ سالِ نو | سبزیِ فراوان — نویدِ باروری |
| رشتهپلو | روزهای نخستِ سال | «رشتهٔ کارها» را به دست گرفتن |
| آجیلِ شبعیدی | همهٔ سیزده روز | پیشکشِ میهماننوازی |
| شیرینیِ نوروزی | پذیراییِ دیدوبازدید | نانبرنجیِ کرمانشاه، باقلوای یزد، نانِ نخودچی |
| آشِ رشته | سیزدهبهدر | خوراکِ گروهی در دلِ طبیعت |
هفتسین در یک نگاه
- سبزه — رستاخیز و رویش
- سمنو — توان و برکت
- سنجد — مهر و دلدادگی
- سیر — تندرستی
- سیب — زیبایی و سلامت
- سماق — رنگِ سپیدهدم و پیروزیِ روشنایی
- سرکه — شکیبایی و سالخوردگیِ خوش
افزونههای همیشگیِ سفره: آینه (روشنایی)، شمع (آتشِ مقدس)، ماهیِ سرخ (زندگی)، تخممرغِ رنگین (باروری)، و دیوانِ حافظ یا شاهنامه که نخستین فالِ سال از آن گرفته میشود.
نوروز در جهان
نوروز تنها جشنِ ایرانیان نیست. یونسکو در ۲۰۰۹ آن را در فهرستِ میراثِ ناملموسِ بشری ثبت کرد و مجمعِ عمومیِ سازمانِ ملل در ۲۰۱۰ روزِ ۲۱ مارس را «روزِ جهانیِ نوروز» خواند. امروز از بالکان تا سینکیانگ، نزدیک به سیصد میلیون تن این روز را گرامی میدارند.
| کشور | نام | ویژگی |
|---|---|---|
| ایران | نوروز | تعطیلیِ رسمیِ سیزدهروزه |
| افغانستان | نوروز / جشنِ دهقان | میلهی گلِ سرخِ مزارِ شریف |
| تاجیکستان | نوروز | جشنِ ملیِ چندروزه، سمنکپزان |
| آذربایجان | نووروز | چهار سهشنبهٔ پیش از عید |
| ازبکستان | ناوروز | پختِ همگانیِ سومَلَک |
| ترکیه و کردستان | نِوروز | افروختنِ آتشِ همگانی |
| هند (پارسیان) | جمشیدی نوروز | آیینِ زرتشتی در معابدِ آتش |
نوروز در تصویر
سفرهٔ هفتسین، چهارشنبهسوری و سیزدهبهدر.
تصاویر این بخش بهصورت محلی از کتابخانهٔ رسانهٔ سایت بارگذاری میشوند.
پرسشهای پرتکرار
سالِ نوِ ایرانی در ۱۴۰۵ چه زمانی آغاز میشود؟＋
لحظهٔ تحویلِ سالِ ۱۴۰۵ خورشیدی، جمعه ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ برابر با ۲۰ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۱۶ به وقتِ تهران (۱۴:۴۶ به وقتِ گرینویچ) است. همان لحظه در لندن ۱۴:۴۶ و در نیویورک ۱۰:۴۶ بامداد خواهد بود.
چرا تاریخِ نوروز هر سال جابهجا میشود؟＋
نوروز تاریخِ قراردادی ندارد؛ لحظهٔ اخترشناختی است — همان دم که خورشید از استوای آسمانی میگذرد و به نیمکرهٔ شمالی وارد میشود. چون این لحظه هر سال حدود شش ساعت جلو میافتد، نوروز میانِ ۲۰ و ۲۱ مارس نوسان میکند و گاهشمارِ هجریِ خورشیدی با افزودنِ روزِ کبیسه آن را دوباره همتراز میکند.
جشنِ نوروز چند روز است؟＋
سیزده روز. آغازِ آن چهارشنبهسوری در آخرین سهشنبهشبِ سالِ کهنه است، اوجِ آن لحظهٔ تحویلِ سال، سپس دوازده روزِ دیدوبازدید، و پایانِ آن سیزدهبهدر است.
چه کشورهایی نوروز را جشن میگیرند؟＋
افزون بر ایران، افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان، قزاقستان، قرقیزستان، ترکمنستان، آذربایجان، عراق (کردستان)، ترکیه، پاکستان، هند (پارسیان) و آلبانی. یونسکو در ۲۰۰۹ نوروز را در فهرستِ میراثِ ناملموسِ بشری ثبت کرد و سازمانِ ملل ۲۱ مارس را «روزِ جهانیِ نوروز» خوانده است.
برای نوروز چه باید آماده کرد؟＋
خانهتکانی، سبز کردنِ سبزه (۱۰ تا ۱۴ روز پیش از سال نو)، چیدنِ سفرهٔ هفتسین، تهیهٔ لباسِ نو، پختِ سبزیپلو با ماهی و کوکوسبزی برای شبِ سالِ نو، و کنار گذاشتنِ اسکناسِ نو برای عیدی.
مطالب مرتبط
آغازِ سالِ ایرانی در اعتدالِ بهاری؛ هفتسین، چهارشنبهسوری، سیزدهبهدر. یونسکو ۲۰۰۹.
هفت نمادِ سفرهٔ نوروز، معنای هر یک، شیوهٔ سبز کردنِ سبزه و چیدنِ گامبهگامِ سفره.
نوروز، یلدا، مهرگان، سده، تیرگان؛ سال آیینی ایرانیان.
گاهشمار تعاملیِ بزرگترین سلسلهها و رویدادهای تاریخ ایران.
آیینِ زرتشت؛ پندارِ نیک، گفتارِ نیک، کردارِ نیک. دینِ رسمیِ سه شاهنشاهیِ ایرانی.
زعفران، برنج، کباب، خورشها، چای و سفره؛ هنر آشپزی ایرانی.
منابع
- ↗ یونسکو — نوروز در فهرستِ میراثِ ناملموس (۲۰۰۹)
- ↗ سازمانِ ملل — روزِ جهانیِ نوروز
- ↗ دانشنامهٔ ایرانیکا — NOWRUZ
همهٔ تصاویر از ویکیمدیا کامنز، مجموعههای موزههای عمومی (موزهٔ بریتانیا، لوور، متروپلیتن، موزهٔ ملی ایران) یا پروندهٔ میراث جهانی یونسکو تأمین شدهاند. هیچ تصویری با هوش مصنوعی تولید نشده است. متن علمی نیز بر پایهٔ دانشنامهٔ ایرانیکا، تاریخ ایران کیمبریج و پژوهشهای داوریشده تنظیم شده است.