میراث جهانی ایران
ایران از نظر شمارِ آثار جهانی در ده کشور نخستِ جهان است؛ پروندهای که پنج هزار سال و سه رده را دربر میگیرد.
خواندن این راهنما به انگلیسیچند ثبتِ ایران «سریالی» است: باغ ایرانی (نُه باغ، ۲۰۱۱)، قنات ایرانی (یازده قنات، ۲۰۱۶) و کاروانسرای ایرانی (۵۴ بنا، ۲۰۲۳) هر یک بهعنوان یک اثر در چندین استان ثبت شدهاند؛ استدلالِ این ساختار آن است که آنچه اهمیت دارد سامانه است نه تکبنا.
در کنار آثار ساختهشده، نوروز، یلدا، ردیف، فرش فارس و کاشان و خطِ نستعلیق نیز ناملموس ثبت شدهاند.
پاسخهای کوتاه
- ایران چند اثر جهانی دارد؟
- بیستوهفت اثرِ ثبتشده، بههمراه فهرستِ موقتِ پرشمار و بیش از بیست ثبتِ ناملموس.
- نخستین ثبتِ ایران؟
- تختجمشید، چغازنبیل و میدان نقش جهان، همه در ۱۹۷۹.
- ثبت سریالی چیست؟
- یک ثبتِ جهانی متشکل از چند مکانِ جدا که با هم یک پدیدهٔ فرهنگی را نشان میدهند.
- پربازدیدترین کدام است؟
- تختجمشید و پس از آن نقش جهانِ اصفهان.
کاوش در این راهنما
بناها
ثبتهای تکبنایی با مقالهٔ کامل.
پرسشهای پرتکرار
آیا میتوان از این آثار بازدید کرد؟
آری؛ همهٔ آثارِ ثبتشده باز است، هرچند برخی قناتها و کاروانسراها هنوز زیرساختِ کارآمدند نه موزه.
میراث ناملموس چیست؟
کردارِ زنده بهجای بنا: جشن، پیشه، دستگاهِ موسیقی. یونسکو فهرستِ جداگانهای برای آن دارد.
کدام آثار در خطرند؟
افتِ سفرهٔ آب، قناتها و معماریِ خشتیِ یزد را تهدید میکند؛ سدسازی نیز نگرانیهایی دربارهٔ پاسارگاد پدید آورده است.
عکسها کجاست؟
صفحهٔ گالری، تصاویر ویکیمدیا را با اعتبار منبع گرد آورده است.